× بستن تبلیغات

بیان مسئله

ضرورت تحقیق

اهداف تحقیق.

فرضیه‌های پژوهش.

تعریف اصطلاحات و متغیرها.

تعریف نظری راهبردهای حل مسئله

تعریف عملیاتی راهبردهای حل مسئله

متغیرهای تحقیق

متغیر مستقل.

متغیر وابسته

متغیرهای کنترل.

تعریف عملیاتی آموزش راهبردهای حل مسأله (متغیر مستقل).

تعریف نظری نگرش (متغیر وابسته اول).

تعریف عملیاتی نگرش نسبت به ریاضی (متغیر وابسته اول).

تعریف نظری پیشرفت تحصیلی ریاضیات (متغیر وابسته دوم)

تعریف عملیاتی پیشرفت تحصیلی ریاضیات (متغیر وابسته دوم).

فصل دوم: پیشینه و زمینه‌های نظری پژوهش

مقدمه.

الف) مبانی نظری در زمینه موضوع تحقیق.

تعریف و ویژگیهای مسئله و حل مسئله

حل مسئله و انتقال یادگیری.

رابطه بین تفکر انتقادی و حل مسئله.

راهبردهای حل مسئله و فراشناخت.

نظریه‌های پیرامون حل مسئله

حل مسئله از دیدگاه رفتارگرایان

حل مسئله از دیدگاه گشتالت.

رویکرد خبرپردازی به حل مسئله

مراحل آموزش حل مسئله (الگوی دی چکووکرافورد)

طرح جورج پولیا پیرامون حل مسئله.

مبانی نظری در زمینه نگرش.

تعریف نگرش

ویژگیها و ابعاد نگرش.

تغییر نگرش

الگوهای یادگیری تغییر نگرش

الف) نظریه محرک – پاسخ

نظریه هاولند.

ب) نظریه مشوقها و تعارضها.

الگوهای شناختی تغییر نگرش

الف) نظریه تعادل.

ب) نظریه توافق

ج) نظریه همسازی شناختی

د) نظریه قضاوت اجتماعی

الگوهای کارکردی.

نگرشها و آموزش و پرورش

ب) یافته‌های پژوهش در زمینه موضوع تحقیق.

فصل سوم: روش تحقیق

روش تحقیق.

جامعه آماری .

نمونه و روش نمونه‌گیری.

ابزار پژوهش

شیوه اجرا.

روش تجزیه و تحلیل داده‌ها

فصل چهارم: تحلیل نتایج و بیان توصیفی یافته‌ها

۴-۱) مقدمه .

۴-۲) آزمون همتاسازی

۴-۳) تحلیل داده‌ها با بهره گرفتن از آمار توصیفی

۴-۴) تجزیه و تحلیل داده‌ها با بهره گرفتن از آمار استنباطی

الف) فرضیه اول.

ب) فرضیه دوم.

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

نتایج پژوهش.

محدودیتهای پژوهش

پیشنهادات به پژوهشگران

فهرست منابع فارسی.

فهرست منابع لاتین

چکیده:

در این پژوهش تأثیر روش آموزش راهبردهای حل مسأله بر پیشرفت تحصیلی ریاضیات و نگرش نسبت به ریاضی مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از: دانش‌آموزان پسر سال دوم راهنمایی مدارس شهرستان طارم در سال تحصیلی ۸۲-۸۱ که نمره ریاضی آنها در نیم سال اول کمتر از ۱۲ بود. آزمودنی‌های این پژوهش به صورت تصادفی انتخاب شدند. به این ترتیب که از روی فهرست مدارس راهنمایی این شهرستان یک مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شد. از آنجا که این مدرسه فقط دارای دو کلاس راهنمایی بود، دانش‌آموزان این دو کلاس که نمره ریاضی نیم سال اولشان کمتر از ۱۲ بود انتخاب و پیش‌آزمون مقیاس نگرش سنج نسبت به ریاضی بر روی آنها اجرا گردید. در این میان ۳۰ نفر به عنوان گروه آزمایش و گواه انتخاب شدند. سپس آموزش روش راهبردهای حل مسأله بر روی گروه آزمایشی به اجرا درآمد (به مدت ۷ جلسه) و در پایان یک آزمون پیشرفت تحصیلی ریاضی و نیز پس آزمون مقیاس نگرش نسبت به ریاضی بر روی دو گروه اجرا گردید.

نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که این روش پیشرفت تحصیلی گروه آزمایشی را در قیاس با گروه گواه افزایش داد همچنین نگرش گروه آزمایش را هم نسبت به ریاضیات بهبود بخشید.

فصل اول: طرح تحقیق

مقدمه

یک کشف بزرگ سبب حل شدن یک مسأله بزرگ می‌شود، ولی در حل هر مسئله حبه‌ای از اکتشاف وجود دارد. مسئله شخص ممکن است چندان پیچیده نباشد، ولی اگر کنجکاوی وی را برانگیزد و ملکه‌های اختراع و اکتشاف را در فرد به کار وادارد، و اگر آن را با وسایل و تدابیر خود حل کند ممکن است از تنش و شادمانی حاصل از پیروزی در اکتشاف شاد شود، چنین حال و تجربه‌ای در سالهای تجربه‌پذیری می‌تواند شوق و ذوقی برای کار عقلی و فکری پدید آورد و آثار خود را بر ذهن و روان و خصلت شخص در تمام عمر باقی گذارد (پولیا، ۱۹۴۴، ترجمه آرام، ۱۳۷۷).

بنابراین، معلم ریاضیات فرصت بزرگی در برابر خویش دارد. اگر وقت اختصاصی خود را به تمرین دادن شاگردان در عملیات پیش پا افتاده بگذراند، علاقه و دلبستگی آنان را می‌کشد و مانع رشد و تعامل عقلی آنان می‌شود و باید گفت فرصتی را که در اختیار داشته به صورت بدی صرف کرده است، ولی اگر کنجکاوی دانش‌آموزان را با مطرح کردن مسائلی متناسب با دانش و شناخت ایشان برانگیزد و در حل مسائل با طرح کردن پرسشهایی راهنما به یاری آنان برخیزد می‌تواند ذوق و شوق و وسیله‌ای برای اندیشیدن مستقل در وجود ایشان پدید آورد.

در مقدمه کتاب ریاضی سال دوم راهنمایی تألیف هیأت مؤلفان کتب درسی آمده است: درس ریاضی یکی از درسهای مهم و بنیادی است، در این درس دانش‌آموزان روش درست اندیشیدن را در حل مسائل فرا می‌گیرند و با محاسبه‌های عددی مورد نیاز در سایر درسها آشنا شده و کاربردهای ریاضی را در حل مسأله‌های روزمره زندگی یاد می‌گیرند. دانش‌آموزان عموما به اهمیت ریاضی واقفند و می‌دانند داشتن پایه‌ای خوب در درس ریاضی تا چه حد به پیشرفت آنها در سایر درسها کمک می‌کند، اما اغلب نمی‌دانند که درس ریاضی را چگونه باید آموخت. (ص ۴)

همچنانکه عنوان شد درس ریاضی به عنوان یک درس پایه و مبنایی برای تعیین رشته‌های تحصیلی دوره متوسط جایگاهی ویژه را در دروس دوره راهنمایی و پس از آن به خود اختصاص داده است و حل مسأله در شمار وظایف اصلی دانش‌آموزان و پرحجم‌‌ترین تکلیف درسی می‌باشد و به اعتقاد پژوهشگران (مایر و همکاران، لوئیس و مایر، ۱۹۷۸) حل مسأله هسته اصلی برنامه درس ریاضی محسوب می‌شود (مایر و همکارن ۱۹۸۶ ترجمه فراهانی، ۱۳۷۶)

لذا پژوهش حاضر با بهره‌گیری از آموزه‌های روان‌شناسی تفکر حل مسئله و پیروی از رویکرد تجربی آموزش راهبردهای حل مسأله ریاضی (الگوی پولیا)، تأثیر آن را بر نگرش و پیشرفت تحصیلی ریاضیات در دانش‌آموزان سال دوم راهنمایی مورد نظر قرار داده است.

بیان مسأله:

علی‌رغم اختلاف نظرهایی که در تعریف نگرش بین روانشناسان مختلف وجود دارد، روی هم رفته تعریف سه عنصری نگرش تعریفی است که بیشتر روان‌شناسان روی آن اتفاق نظر دارند. عنصر شناختی شامل اعتقادات و باورهای شخصی درباره یک شیء یا یک اندیشه است، عنصر احساسی یا عاطفی آن است که معمولا نوعی احساس عاطفی با باورهای ما پیوند دارد و تمایل به عمل، به آمادگی برای پاسخگویی به شیوه‌ای خاص اطلاق می‌شود. (کریمی، ۱۳۸۰)

علاقه به درس، دقت، کوشش و پشتکار یاد گیرنده را افزایش می‌دهد و در نتیجه بر یادگیری تأثیر مثبت دارد بنابراین کوشش در بالا بردن سطح علاقه یادگیرنده یکی از تدابیر مهم آموزشی معلم به حساب می‌آید و بهترین راه جلوگیری از بی‌میلی و بی‌علاقگی در یادگیرنده و افزایش سطح علاقه و نگرش مثبت او نسبت به یادگیری و فعالیتهای آموزشگاه و فراهم آوردن امکانات کسب توفیق است. (سیف، ۱۳۸۰). در تمام طول تاریخ آموزش و پرورش حل مسأله یکی از هدفهای مهم آموزشی معلمان به شمار می‌آمده است. از برکت پیشرفتهای روان‌شناسی علمی معاصر روز به روز بر اهمیت این موضوع افزوده شده است، روان‌شناسان و نظریه‌پردازان مختلف بر نقش یادگیرنده در ضمن فعالیتهای مختلف یادگیری به ویژه فعالیت حل مسأله در کشف و ساخت دانش تأکید فراوان داشته‌اند. جان دیویی، جروم برونر، ژان پیاژه، لئو ویگوتسکی از جمله کسانی هستند که بر نقش فعالیت یادگیرنده در جریان حل مسأله بر دانش‌ اندوزی تأکید داشته‌اند و نظریه سازندگی یا ساختن‌گرایی یادگیری از ثمرات افکار این اندیشمندان است. بنا به گفته کیلپاتریک (۱۹۱۸ به نقل از آندرز، ۱۹۹۸) یادگیری در آموزشگاه باید هدفمند باشد نه انتزاعی و یادگیری هدفمند از راه واداشتن دانش‌آموزان به انجام پروژه‌های مورد علاقه و انتخاب خودشان بهتر امکان‌پذیر است. (سیف، ۱۳۸۰)

در جامعه ما افراد زیادی در حال تحصیل در مقاطع مختلف آموزش و پرورش هستند و علاوه بر آن نگرش سنتی و احتمالا منفی نسبت به یادگیری و کاربرد ریاضی وجود دارد. این مشکل بخصوص در مورد درس ریاضی پر‌رنگ‌تر و جدی‌تر می کند. روش راهبردهای حل مسأله روشی است که با مشخص کردن مراحل و اصولی که در پی خواهند آمد می‌تواند کمک شایانی در جهت رفع این معضل نماید. تحقیق حاضر به دنبال مشخص کردن تأثیر آموزش روش راهبردهای حل مسأله در تغییر نگرش و پیشرفت تحصیلی در درس ریاضی می‌باشد.

ضرورت تحقیق:

جورج پولیا در دیباچه و ویرایش دوم کتاب چگونه مسئله را حل کنیم می‌نویسد «ریاضیات این افتخار مشکوک را دارد که در برنامه آموزشگاهها موضوع کمتر جالب توجه همگان باشد معلمان آینده از مدارس ابتدایی عبور می‌کنند برای آنکه از ریاضیات بیزار شوند و سپس به مدارس ابتدایی بازمی‌گردند تا به نسل تازه‌ای نفرت داشتن از ریاضیات را تعلیم دهند» (۱۹۵۶، صفحه ۱۶) در پایان پولیا ابراز امیدواری می‌کند که خوانندگان خود را متقاعد سازند که ریاضیات علاوه بر این که گذرگاهی ضروری برای کارهای مهندسی و دست یافتن به شناخت علمی است، مایه شادی و لذت باشد و چشم‌اندازی برای فعالیتهای عقلی از درجه بالا بوجود آورد. (پولیا، ۱۹۵۶، ترجمه آرام، ۱۳۶۹)

همچنین نگاهی به درصد عدم قبولی و عدم رضایت دانش‌آموزان از درس ریاضیات و دیگر مشکلاتی که دانش‌آموزان را در این درس با دردسر مواجه ساخته است، بعلاوه عدم وجود ذهنیت روشن و منطق والدین از این درس، پژوهشهایی را می‌طلبد، که استراتژی حل مسئله در ریاضی نیز یکی از این پژوهشهاست و در پژوهش حاضر مورد توجه است. (اصغری نکاح، ۱۳۷۸)

صالحی و سرمد (۱۳۷۳) می‌نویسند اکنون زمان آن فرا رسیده است تا این کمبودها را جبران نموده و نظامهای کاربردی برای آموزش حل مسأله ایجاد نمائیم و آموزش و پرورش ما به پژوهشهای متعدد و گسترده‌ای نیاز دارد تا ابتدا اصول حاکم بر این آموزش و سپس شیوه‌های کاربردی آن را کشف نموده و نهایتا جایگاه این شیوه‌ها را در یک برنامه درسی آموزشگاهی مشخص کند.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

پایان نامه کودکان بیش‌ فعال

بیش‌ فعالی به حالتی دلالت می‌کند که در آن کودک به نحوی مفرط و بیش از اندازه فعال و پرجنب‌ و جوش است. تحرک زیاد این کودکان نه تنها خود آنها را بلکه اطرافیان، همکلاس‌ها، اولیای مدرسه را دچار مشکل می‌کند. از آن جایی که در میان درصد بالایی از معتادین و افرادی که ترک تحصیل کرده‌اند علایم بیش فعالی در کودکی قابل مشاهده است.

از طرفی کودکان بیش فعال در معرض خطر بالایی از اختلال سلوک، شخصیت ضد اجتماعی و سوء مصرف مواد مخدر قرار دارند لذا آگاهی همگان به ویژه والدین و معلمان در این حالات از اهمیت بسزایی برخوردار است.

نقص در تمرکز یا اختلال بیش‌فعالی (ADHD)

شرایطی را برای کودک ایجاد می‌کند که نتواند آرام و بدون حرکت بنشیند، رفتارش را کنترل کرده و توجه خود را به یک موضوع خاص معطوف کند.

تاریخچه اختلال بیش فعالی

قدیمی ترین توصیفی که از بیش فعالی یا فزون جنبشی وجود دارد از پزشکی آلمانی به نام هاینریش هافمن در میانه سال های ۱۸۰۰ است. شکسپیر در یکی از شخصیت های داستانی خود در نمایش نامه «شاه هنری هشتم» به نوعی از این بیماری اشاره کرده است.

در ادبیات توصیفی کودکان با اختلال نارسایی بیش فعالی به نام برخی از افراد معروف برمی خوریم که نویسندگان آن منابع ادعا کرده اند که این افراد، به این اختلال مبتلا بودند. این ادعا براساس شرح حالی که از زندگی این افراد در تاریخ آمده انجام گرفته است بدون اینکه این ادعا را تأیید بکنیم نام برخی از این افراد را یادآور می شویم.

سقراط، موزارت، ناپلئون بناپارت، جمال عبدالناصر، نیوتون،الکساندر گراهام بل، چرچیل، هانس کریستین آندرسون، آگاتا کریستی ، بتهوون، لئوناردو داوینچی، گالیله، لئو تولستوی، ارنست همینگوی، شاهزاده چارلز، ونگوگ، ادیسون، بیل کلینتون، جرج بوش، جان کندی، جان راکفلر، بیسمارک، داروین، اینشتین، برناد شاو، پیکاسو.

شیوع بیش فعالی

از هر ۱۰۰ کودک ۵ کودک می‌توانند مبتلا به ADHA باشند. پسران ۳ برابر بیش از دختران در معرض ابتلا قرار دارند. اغلب این مشکلات قبل از ۷ سالگی آغاز می‌شوند و ممکن است والدین تا وقتی که فرزندشان بزرگتر نشده متوجه مشکل او نگردند. پزشکان نمی‌دانند که چه چیزی باعث بروز ADHD می‌گردد ولی مطالعات بر روی مغز انسان‌ها را به فهم علل اجتماعی ADHD نزدیکتر کرده است.

پزشکان معتقدند افراد مبتلا به ADHD فاقد میزان کافی از مواد شیمیایی خاص به نام میانجی‌های عصبی در مغز هستند. این مواد شیمیایی به مغز در کنترل کردن رفتار کمک می‌کند. والدین و آموزگاران باعث ایجاد ADHD در کودک نمی‌شوند ، بلکه آنها می‌توانند در فعالیت‌های کودک به وی کمک کنند.

انواع بیش‌ فعالی

نوع بی‌دقت و بدون توجه

در این نوع در فرد نمی تواند روی تکلیفی که به او می‌دهند و یا یک فعالیت خاص تمرکز داشته باشد. اکثر کودکان دچار ADHD در دقت و توجه کردن دچار مشکل هستند. این دسته از افراد غالبا:

– توجه زیادی به جزئیات ندارند.

– بر بازی‌ها و کارهای مدرسه نمی‌توانند تمرکز داشته باشند.

– کارهای مدرسه و فعالیت‌های روزانه خود را در منزل تا آخر دنبال نمی‌کنند و آنها را به پایان نمی‌رسانند.

– ‌نمی‌توانند یک وظیفه یا تکلیف را تمام و کمال انجام دهند.

– اسباب بازی‌ها، کتاب‌ها و وسایلشان را اغلب گم می‌کنند.

نوع تکانشی – بیش‌ فعالی

در این نوع از اختلال فرد بسیار فعال است. و بدون فکر اقدام به فعالیت و انجام کار می‌کند. فعالیت بیش از حد معمول، قابل مشاهده‌ ترین مشخصه اختلال ADHD است. کودک بیش‌فعال همیشه در حال انجام کاری می‌باشد. ممکن است سطح بیش‌ فعالی با افزایش سن کاهش یابد. این کودکان قبلا از این که راجع به عملی فکر کنند آن را انجام می‌دهند.

برای مثال این کودکان ممکن است بطور ناگهانی وسط خیابان شروع به دویدن کنند و از یک سمت به سمت دیگر خیابان بدون نگاه کردن حرکت کنند و یا این که از درخت بلندی شروع به بالا رفتن کنند. ممکن است آن ها موقعیت‌های خطرناک شگفت زده شوند. گاهی هم هیچ ایده و فکری برای خارج شدن از این وضعیت ندارند. غالبا ، فعالیت‌های تکانشی و بیش‌ فعالی با هم همواره هستند. مشخصه کودکانی که این اختلال را با هم دارند بدین گونه است:

– بی‌قراری و ناآرامی.

– ‌دویدن مداوم از سویی به سوی دیگر و یا بالا رفتن از چیزی.

– پایین آمدن از صندلی وقتی که اجازه این کار را ندارند.

– عدم توانایی در بی‌سر و صدا بازی کردن.

– بیش از حد صحبت کردن.

– پاسخ‌ دادن ناگهانی و بدون فکر به پرسشی که هنوز تمام نشده است.

– عدم توانایی در صبر کردن برای نوبت خود.

– بدون اجازه وسط بازی دیگران پریدن.

– وسط صحبت دیگران پریدن.

نوع ترکیبی

در این نوع اختلال فرد بسیار فعال است و بدون فکر اقدام به فعالیت و انجام کار می کند. کودکان با این نوع اختلال نشانه‌هایی از هر دو نوع قبل را که متذکر شویم دارا هستند. آنها در توجه‌کردن، بیش‌فعال بودن و کنترل تکانش‌های خود دچار مشکل هستند. البته گاهی تمام کودکان بی‌توجه هستند و یا اینکه بیش از حد فعالیت می‌کنند و حرکات تکانشی دارند.

اما در کودکان دچار ADHD این حرکات همیشگی هستند نه استثنایی این رفتارها برای کودک در خانه، مدرسه و با دوستان مشکلات حقیقی ایجاد می‌کنند در نتیجه اکثر کودکان دچار این اختلال، احساس افسردگی، اضطراب و عدم اطمینان به خود را دارند. این احساسات جزء نشانه‌های ADHD محسوب نمی‌شوند و در اثر مشکلات مکرر در خانه و مدرسه در کودک ایجاد می‌شوند.

چطور می‌توان فهمید کودکی مبتلا به ADHD است؟

وقتی علایم ADHD در کودکی مشاهده شود باید توسط یک متخصص ماهر مورد ارزیابی قرار گیرد. این فرد می‌تواند از کارکنان مدرسه باشد و یا این که در مطب خصوصی مشغول بکار باشد. تنها راه حصول اطمینان، ارزیابی کامل توسط متخصص می‌باشد. باید در اینجا به دو نکته توجه داشت:

– نباید نظر دیگران را دال بر این که کودکی ADHD است به آسانی پذیرفت.

– این نکته حائز اهمیت است که کودک همراه با ADHD ناتوانایی‌های دیگران را نیز دارد.

نداشتن آرام و قرار وتمرکز، پر جنب و جوش  بودن و  به  قول  معروف  از دیوارراست بالا رفتن از جمله مشخصه های  یک  دانش آموز  بیش فعال  است.دانش آموزی که  ناخواسته  با  داشتن این اختلال، از فعالیت بیش از حدی برخوردار  است  اغلب  از سوی دیگران به ویژه خانواده و معلم خود سرزنش و تحقیر می شود و از طرف دیگر با بازیگوشی و شیطنت  بسیار  همه  را عاصی  می کند.در این میان مهم ترین عاملی که می تواند یاری دهنده دانش آموزان بیش فعال باشد، اطلاع  رسانی صحیح و مداخله به موقع برای برطرف کردن این نقیصه است؛ مشکلی که اگر به رفع آن توجه نشود، صدمه جبران ناپذیری بر دانش آموز بیش فعال وارد خواهد کرد.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

پایان نامه علل گرایش جوانان و نوجوانان به قرص های روان گردان

در این مورد نیز چند سوال تنظیم شده است که پاسخ آن ها را می توانید در دنباله ی مطالب بیابید:

۱- علل گرایش جوانان و نوجوانان به اعتیاد چیست؟

۲- دوستان ناباب چه نقشی در اعتیاد افراد دارند؟

۳- قرص های روان گردان چگونه عمل می کنند؟

۴- مسئولان برای کنترل اعتیاد به مواد روان گردان چه اقداماتی انجام داده اند؟

۵- مواد شادی آور (اکس) چه اَشکالی دارند؟

و همچنین فرضیه هایی مطرح شده است:

۱- استعمال مواد روان گردان باعث از بین رفتن سلو لهای مغز می شود.

۲- مصرف کنندگان دچار توهماتی می شوند که به خو د و دیگران صدمه وارد می کنند.

۳- بسیاری از مصرف کنندگان از بین رفته یا دچار اختلالات روانی می شوند.

۴- دوپینگ بعضی از ورزشکاران بوسیله ی مواد روان گردان صورت می گیرد.

طرح تحقیق

۱- سوالات اصلی

۱- روان گردان به چه معنا ست؟

۲- قرص های روان گردان چگونه عمل می کنند؟

۳- مصرف این قرص ها دارای چه عوارضی است؟

۴- اکستازی چیست؟

۲- سوالات فرعی

۱- علل گرایش و نوجوانان به اعتیاد چیست؟

۲- دوستان ناباب چه نقشی در اعتیاد افراد دارند؟

۳- مسئولان برای اعتیاد به قرص های روان گردان چه اقداماتی انجام داده اند؟

این تحقیق، یک تحقیق کتابخانه ای است که برای جمع آوری مطالب درج شده در آن از کتابها و همچنین سایت های اینترنتی استفاده شده است.

فصل اول

پیشینه تحقیق

وقتی در سال ۱۹۱۴ دانشمندان در آلمان یک ماده شیمیایی جهت کم کردن اشتهای افراد ساختند هیچ کس فکر نمیکرد این ماده تبدیل به اعتیاد نسل جوان در قرن جدید شود، یک نوع اعتیاد جدیدکه در انتهای آن مرگ به ا نتظار نشستهاست. درآن زمان(۱۹۱۴) این ماده به علت اثرات آن از رده خارج شد. اما در سال ۱۹۴۲ این دارو مجدداً وارد بازار شد. اما در سال ۱۹۸۴ با اثبات اثرات آن روی مغز حیوانات آز مایشگاهی از طرف مجامع علمی مصرف و تولید این داروها رسماً ممنوع اعلام شد.

در سالهای اخیر مصرف آن در آمریکا، در پارتی های شبانه موسوم به Raves به شدت افزایش یافته است که باعث نگرا نی دولت آمریکا شده است. در دوره ی زمانی خاصی در اروپا، مصرف این مواد انرژی زا و شادی بخش برای کاهش مصرف سایر ماد مخدر مثل هروئین تشویق شده است، بطوری که مصرف آن در اروپا در ۱۹۹۵ از ۵۰۰ هزار قرص در سال به ۳۰ میلیون قرص رسیده است. ۲ درصد مردم آمریکا حداقل یکبار این ترکیب را مصرف کرده اند. حد اقل یازده و هفت دهم دانش آموزان کلاس آخر دبیرستان در آمریکا « اکس» مصرف کرده اند. مصرف این قرص ها در ایران به خصوص در سالهای اخیر در پارتی های شبانه به شدت افزایش یافته است. جوانان تحصیل کرده و مرفه، مصرف کنندگان اصلی این دارو ها هستند. لازم است عموم مردم و پژشکان با اثرات سوء مصرف این دارو آشنا شوند تا از وقوع این حوادث ناگوار جلوگیری شود.

فصل دوم

۱- عوامل موثر در اعتیاد

۱-۱- عوامل روانی

به عنوان مثال، سلولی که حاوی اطلاعات راجع به یک لیوان آب است با سلولی که حاوی اطلاعات راجع‌ به دریاست مخلوط شده، در نتیجه شخص یک لیوان آب را، دریا تصور کرده و می‌خواهد شیرجه رفته و در آن شنا کند. یا یک آدم چاق را سیبی تصور می کند.

بیشتر معتادین دچار نوعی مشکل و یا اختلال روانی هستند و به دلیل همین اختلال به اعتیاد روی آورده و وابستگی روانی به مواد مخدر در آنان به وجود می آید. چون استفاده از مواد مخدر موجب می گردد که تا حدودی و به طور موقت اختلال روانی آنان فروکش کرده و یا به قول خودشان تخدیر شده و درد روانی آنان تسکین یابد. اما در صورت عدم دسترسی و یا عدم استفاده از مواد مخدر، اختلال روانی آنان آشکارتر می شود. این همان نکته مهمی است که در درمان بیماران معتاد مورد توجه و نظر روان پزشکان است. دانستن این نکته که چه نوع اختلال روانی آنان آشکارتر می شود. این همان نکته مهمی است که در درمان بیماران معتاد مورد توجه و نظر روان پزشکان است.

دانستن این نکته که چه نوع اختلال روانی عامل اولیه رویکرد فرد به استفاده از مواد مخدر می گردد کار چندان مشکلی نیست. با مروری بر روند زندگی گذشته بیمار معتاد از دوران کودکی به بعد، چگونگی رشد روانی جسمی وی، نوع بافت خانواده، بررسی مشکلات روانی- شخصیتی- اجتماعی- اقتصادی افراد خانواده، چگونگی محیط اجتماعی، شرایط زیستی و . می توان نوع اختلال و یا اختلالات روانی را مشخص و درمان های لازم روان پزشکی را آغاز نمود.

در صورتی که معتاد و یا در صورت لزوم خانواده وی تحت درمان های ضروری روان پزشکی قرار نگیرند و به سفارش های روان پزشک معالج عمل نکنند، موفق به ترک و درمان اعتیاد نخواهند شد.

۱-۲- عوامل جسمی

علاوه بر وابستگی روانی به مواد مخدر، وابستگی جسمی نیز عامل مهم دیگری است که در ترک اعتیاد و درمان بیمار معتاد، جایگاه خاص درمانی خود را دارد. هنگامی که وابستگی جسمی به وجود آید و در صورت عدم دسترسی فرد معتاد به ماده مخدر، علایمی در وی بروز می نماید که او برای جلوگیری و رهایی از آن علایم با هر ترفندی سعی می نماید که ماده مخدر مورد نیاز خود را تهیه و از آن استفاده نماید.

متأسفانه در چنین حالت روانی- جسمی است که بیمار معتاد ممکن است به هر کار خلافی دست بزند تا بتواند ماده مخدر را تهیه نماید و این رفتارهای خلاف اخلاق و قانون است که بسیاری از خانواده ها و دیگر افراد جامعه را درگیر مشکلات اقتصادی، رفتاری و اخلاقی معتادین نموده است. تکرار چنین اعمال و رفتارهای خلاف قانون و ضد اجتماعی موجب می گردد که معتاد، روز به روز از نظر روانی و اخلاقی، بسیاری از خصوصیات و صفات خوب و انسانی را از دست بدهد و در نهایت به فردی خلاف کار و بی احساس مبدل گردد.

برای درمان عوارض جسمی ناشی از ترک اعتیاد، روش های گوناگون درمانی وجود دارد که بیمار بتواند با بهره گرفتن از داروهای تجویز شده توسط روان پزشک معالج، این مرحله ترک اعتیاد را به شکلی بگذراند که عوارض جسمی کمتی داشته و بتواند دوره بحرانی ترک را راحت تر بگذراند.

بارزترین علایم جسمی ناشی از ترک ماده مخدر (و یا در صورتی که بیمار معتاد نتواند به ماده مخدر دسترسی یابد) عبارت اند از: دردهای شدید عضلانی که فرد را بی قرار و پرخاشگر می نماید، دل پیچه های شدید توأم با بیرون روی، تهوع، استفراغ، عرق کردن، بی خوابی و . .

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : ۴۰

قیمت : 14700 تومان

 

پایان نامه علل گرایش جوانان به اعتیاد

 

وقتی به بررسی عوامل اعتیاد در نوجوانان و جوانان می پردازیم عواملی همچون فقر مالی و فرهنگی، کمبود آگاهی مردم و خانواد

چشم دل بگشاییم و راز آفرینش را ببینیم، چشم‌اندازی سپیدتر از برف را تصور کنیم و تن جان را در زلال باران شستشو دهیم.

درختها را بنگریم که چگونه سبز است و چگونه سعی می‌کند تا سر بر آسمان بساید.

کوه را بنگریم که چگونه استوار و مغرور ما را می‌خواند تا بر قله‌اش بایستیم و نظاره‌گر شگفتی‌های خلفت باشیم.

بیابان را نظاره کنیم که چگونه آرام و صبور ما را به استقامت و پایداری می‌خواند.

به آسمان بنگریم که همواره سرچشمه رحمت است آنگاه که صاف است انوار طلایی‌اش را و زمانی که گرفته است قطره‌های حیات را هدیه می‌کند.

همه چیز زیباست ! هر چه هست زیبایی است و تجلی‌گاه این همه زیبا من و تو هستیم پس شاکر باشیم و این همه نعمت را پاس بداریم.

مبادا غفلت کنیم. مبادا نشانه‌های عشق را نبینیم.

مبادا چشم‌هایمان را ببندیم و حقیقت را به بوته فراموشی بسپاریم و سردی مرگ را بر گرمای زندگی ترجیح دهیم. مبادا به دنبال سراب باشیم، که اگرچنین شود بازگشت سخت و توان فرسا خواهد بود. امید را، عشق را، عاطفه را در وجودمان شعله‌ور سازیم و در نور و پاکی غوطه‌ور شویم.

اوج و عروج را هرگز از یاد نبریم و بدانیم تا زمانی که آگاه، هوشیار و بیدار، بااراده، قاطع و فرزانه باشیم، کمتر اسیر دانه‌ها و دامها می‌شویم!

بیان مسئله:

اعتیاد در جهان امروز از مسائل مهم اجتماعی است که بیشتر کشورها به صورت مشکل عمده ای برای دولتها جلوه می‌کند این مساله در کشور ما نیز مشکلات عدیده ای از لحاظ اساسی اجتماعی، پیشرفت کاری و توسعه و شکوفا نمودن فکرها در راه مثبت به وجود آورده است. گسترش اعتیاد در جوانان زنگ خطری برای تمام مجامع است اعتیاد بدیهی است که همه از آن رنج می‌برند، بنابراین این خطر باید به عنوان خطر ناکترین و بالاترین معضل موردتوجه قرار گیرد و در مقابله با معابر با آن از هیچ کوششی فروگذار نشود.

– آیا کسانی که از مواد مخدر استفاده می‌کنند از نظر اقتصادی در رفاه هستند یا در فقر به سر می‌برند ؟

– چه عواملی باعث بروز اعتیاد در جوانان شده است؟

– آیامواد مخدر تاثیری در از هم پاشیدگی خانواده و نیز اجتماع در بر دارد؟

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:

مواد مخدر یکی از بلاهای خانمان سوز و خطرناک است که متاسفانه (امن گیر بشریت گردیده است و موجب مضرت و مفاسد بیار که انحطاط اخلاقی و نابود شدن حجم، روح، فکر، زیانهای اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی از جمله آنهاست می‌باشد. برای جلوگیری از این عواقب خانمان سوز و خطرناک و حرکت فراگیر و همه جانبه لازم است که انجام بگیرد. بنابراین راهگشای رسیدنن به جامعه عاری از اعتیاد پیشگیری است. لازمه صعود به این قله افزایش سطح عمومی – تغییر نگرش نسبت به مواد است.

اهداف تحقیق ( کلی و ویژه):

اهداف کلی: هدف کلی این تحقیق عبارتست از ایجاد توجیه بیشتر در سازمانهای مسئول و علاقمند آگاه نمودن عموم مردم به ویژه خانواده ها نسبت به عوامل موثر در کشیده شدن به سوی اعتیاد است.

اهداف جزئی: ‌برای رسیدن به اهداف جزوی بررسی عامل و عوامل گرایش به سوی اعتیاد عوامل مثل: وضعیت اقتصادی، دسترسی فرد به مواد، از هم گسیختگی خانواده، پایبندی به عوامل مذهبی، و. را لازم می‌دانیم.

متغیرهای تحقیق

ما در این تحقیق از دو متغیر تابع یا وابسته و متغیر مستقل استفاده نموده ایم.

۱- متغیر تابع یا وابسته: متغیر تابع همان گرایش به مواد مخدر است.

۲- متغیر مستقل: اختلالات خانوادگی – استفاده از مواد برای تفرح و معالجه دردهای روحی و جسمی، فراوانی و در دسترس بودن مواد مخدر، فقر تهدستی، بیکاری و عدم اشتغال به کار متغیرهای مستقل ما هستند.

فرضیه ها یا پرسش های تحقیق:

به صورت فرض یا فرضهای ویژه:

۱- به نظر می رسد هر چه فقر و تنگدستی در افراد بیشتر باشد گرایش به سوی اعتیاد بیشتر است.

۲- به نظر می رسد هر چه اختلافات خانوادگی بیشتر باشد گرایش به سوی اعتیاد بیشتر است.

۳- به نظر می رسد هر چه بیکاری و عدم امکان اشتغال بیشتر، باشد گرایش به سوی اعتیاد بیشتر است.

۴- به نظر می رسد هر چه استفاده از مواد مخدر برای تفریح و معالجه های جسمی و روحی بیشتر باشد گرایش به سوی اعتیاد بیشتر است.

به صورت پرسش یا پرسش های ویژه:

 

۱- رابطه بین اقتصاد خانواده و اعتیاد در مردان جوان شهر مشهد چیست؟

۲- رابطه بین میزان تحصیلات و اعتیاد در مردان جوان شهر مشهد چیست؟

۳- رابطه بین میزان در آمد اشخاص و اعتیاد آنان شهر مشهد چگونه است؟

۴- ارتباط بین محیط زندگی و اعتیاد اینگونه افراد در شهر مشهد چگونه است؟

ادبیات یا پیشینه تحقیق:

تا کنون تحقیقات و پژوهشهای فراوانی توسط محققین و پژوهشگران در این زمینه صورت گرفته است با این حال ما نیز وظیفه خود دانستیم به عنوان عضو کوچکی از جامعه در شهرستان قاینات اطلاع رسانی جامع و شفاف تری در زمینه علتها و معلولها مطرح نشده در گرایش به مواد مخدر در دست عموم قرار دهیم.

در این تحقیقات سعی ما بر آن خواهد بود تا حد توان از منابعی جامع و نیز مصاحبه و گفتگو با افراد گرفتار به این بلای خانمان سوز و نیز پای نشست فنی چند از افراد با تجربه و تهیه پرسشنامه هایی در این زمینه آنرا در دسترس عموم قرار دهیم.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

پایان نامه بررسی تحلیل کلام

موضوع پایان نامه :

بررسی تحلیل کلام

 

 

 

بررسی، شناخت و تبیین زبان بعنوان پدیده ای پیچیده، زنده، زایاو در حال تحول و چگونگی درک ویژگی های این پدیده نیازمند رویکردی جزء نگر و ژرف کاوی در

فصل اول: کلیات تحقیق

۱-۱- مقدمه

در این فصل به بیان ویژگی‌‌ها و اصول مورد نیاز یک تحقیق علمی از قبیل طرح مسئله و بیان سئولات تحقیق، فرضیه‌ها، اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق، اهداف و کاربردهای آن، روش شناسی و محدودیت های تحقیق پرداخته خواهد شد.

۲-۱- طرح مسئله و بیان سئوالات تحقیق:

همه محققان علاقه مند به بحث تحلیل کلام در جستجوی یافتن پاسخ به این سئوال هستند که کلام یا متن چگونه تولیدوتحلیل می گردد؟

آیا موقعیت و جهان پیرامون متن است که معنی را تعیین می کند یا خود متن به تنهایی می‌تواند نمایانگر معنی باشد؟

چه ویژگیهایی در تشکیل یک متن یا کلام لازم است؟

در این میان تفاوت‌های کلامی ناشی از تفاوت‌ها فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی موجود در گونه های زبانی و زبان‌های مختلف رخ می نماید. رساله حاضر در پی شناخت تفاوت‌های کلامی در دو جامعه‌ زبانی ایرانی و غربی می باشد به منظور مشخص کردن چهار چوب موضوع مورد بررسی و اجتناب از گستردگی آن، تفاوت‌های کلامی سیاست پیشگان و رجال سیاسی غربی و ایرانی حول محور قطعیت و عدم قطعیت در سخنرانی ها و گفتگوهای ایشان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

تحقیق حاضر به لحاظ نظری با تکیه بر اصول و مبانی تحلیل کلام‌وتحلیل کلام انتقادی در صدد تبیین سئوالات زیر می باشد:

۱- آیا وجوه مشترک ومتفاوتی در گفتمان‌های رجال سیاسی ایرانی و غربی از نظر قطعیت و عدم قطعیت دیده می شود؟

۲- آیا در چهارچوب نظریه هالیدی مسئله قطعیت و عدم قطعیت گفتمان ایرانی و غربی قابل تبیین است؟

۳-۱- فرضیه تحقیق

۱- گفتمان سیاسی حاکم بر دو جامعه زبانی ایرانی و غربی متفاوتند.

۲- در چارچوب نظریه‌ی هالیدی مسئله‌ی قطعیت و عدم قطعیت در گفتگو های سیاسی ایرانی و غربی به طور جامع قابل تبیین است.

۴-۱- اهداف و کاربرد تحقیق:

این تحقیق اهداف و کاربردهای ذیل را دنبال می کند.

۱-۴-۱- اهداف

الف) بررسی گفتمان های سیاسی از بعد تحلیل کلام انتقادی.

ب) آشکار ساختن رابطه متن و ایدئولوژی: تحلیل گفتمان از زمان پیدایش همواره در صدد بوده است تا نشان دهد که هیچ متن یا گفتار و نوشتاری بی طرف نیست بلکه به موقعیتی خاص وابسته است این امر ممکن است کاملا ناآگاهانه وغیر عامدانه باشد.

ج) ارائه روشی جدید در مطالعه متون ، رسانه ها ، و گفتمان سیاسی.

۲-۴-۱- کاربردهای تحقیق:

الف) به دست دادن سازوکارهایی در جهت تشخیص متون مختلف از بعد تحلیل: کلام انتقادى.

ب) استفاده از زبان در جهت معرفی دیدگاه های سیاسی فرهنگ های متفاوت.

ج) به کار گیری راه کارهای نوین در امر ترجمه و تفسیر متون، کاربرد یافته های تحقیق در آموزش زبان از قبیل روش تدریس، مهارت های زبانی چون درک شنیداری ،خواندن، درک مطلب و دستور.

۵-۱- پیشینه تحقیق:

تحلیل کلام در ابتدا تنها به عنوان متممی برای مطالعات و تحلیل های کلاسیک محتوا مطرح شد ولی اکنون به نظر می رسد که رویکرد تحلیل کلام در مطالعات رسانه های همگانی، علوم سیاسی و. مورد قبول واقع شده است. با وجود این کارهایی که در این زمینه انجام شده است (در غرب و نه در ایران) هنوز محدود و در عین حال بسیار پراکنده و متنوع بوده و محدود به حوزه خاصی نیست. عمده این کارها تئاتر از گرایش های زبان شناختی تحلیل کلام، تحلیل متن و نشانه شناسی است. (رک، فرکلاف، تحلیل گفتمان انتقادی، ۱۹۹۵، وندایک، مطالعه بین رشته ای اخبار به مثابه گفتمان، ۱۹۹۱) اکثر این کارها که در انگلستان و فرانسه انجام شده‌اند به ابعاد ایدئولوژیک پیام های رسانه ها توجه خاصی مبذول داشته اند. (رک، آسابرگر، ۱۹۹۱) در ایران نیز،‌ در این زمینه پایان نامه ها و تحقیقات محدودی به چشم می خورد که از زوایای مختلفی به بررسی این موضوع پرداخته اند.

یکی از تحقیقات انجام شده در زمینه ی تحلیل کلام انتقادی پایان نامه ای کارشناسی ارشد مهدی دمالی امیری از پشوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تحت عنوان تبلور ایدئولوژی و قدرت در کلا م تحلیل انتقادی اخبار رسانه ای است او در این تحقیق ضمن معرفی پیشینه و ساختار تحلیل کلام انتقادی و خواستگاه آن به بررسی فرضیه های ذیل می پردازد.

هیچ متن خنثی یابی طرفی وجود ندارد متون دارای بار ایدیولوژیک می باشند نحو متن نیز معنادار است زیرا نحو دارای معنای اجتماعی و ایدیولوژیک است و این معنا در جای خود به عواملی که دال هارا می‌سازند از قبیل رمزها، بافتها و مشارکت وابسته است هر متنی به یک منبع قدرت یا اقتدار (نه لزوما سیاسی) مرتبط است.

در این تحقیق آمده است که جنبشهای اجتماعی برای به کرسی نشاندن ادعای خود مبنی بر وجود ظلم و ستم در جامعه ای ادبیات تحلیل کلام را گشترش داده اند از دیدگاه تحلیل کلام انتقادی که متأثر از نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت و تفکرات مارکسیستی است.

زبان بر پایه ای سه گذاره ای مقدماتی استوار است نخست تمامی نشانه ها مادی هستند و به شکل فیزیکی تبلور می یاید دوم نشانه ها ماهیتی اجتماعی دارند. سوم چون نشانه زبان اجتماعی اند هر رویکر دبه زبان باید بر گفتار متمرکز باشد.

خارج از گفتار زبان فاقد حیات است و شکل نشان ها بیش از هر چیز با سازمان اجتماعی مشارکت کنندگان در آن مشروعیت می یابد (امیری ۱۳۸۰ : ۸-۱۰).امیری ضمن برخی از مفاهیم نظری در زبان شناسی انتقادی از قبیل ساختار خرد و کلان قدرت به عنوان کنترل با ارائه ای شواهد زبانی و تحلیل آنها که غالبا از متون رسانه ای می باشند موفق به تأیید فرضیه های تحقیق می شود ( همان ۱۱۵ – ۲۹).

پایان نامه سید فاطمه علوی (۱۳۸۱ ) تحت عنوان بررسی دیدگاه های روایی در سه داستان کوتاه صادق چوبک رویکرد تحلیل کلام انتقادی از دانشگاه تهران پژوهش دیگری است که ادبیات را از نگاه راجرفاولر در چارچوب تحلیل کلام انتقادی مورد بررسی قرار داده است.

علوی در این پایان نامه تحلیل ایدئولوژیک دیدگاه نویسنده را در تعامل با خواننده هدف غایی رویکرد تحلیل کلام انتقادی معرفی نموده است بر این اساس این پایان نامه طبق نظر فاولر و دیگر تحلیل گران کلام انتقادی ادبیات نه به عنوان هنر کلامی بلکه به عنوان زبان و به عنوان کلام در نظر گرفته می شود پس می توان همانند متون دیگر بستری برا ی انتقال ایدئولوژی و در نتیجه ابزاری انتقادی باشد وی در این تحقیق تلاش می کند که برای سئوالاتی همچون:

۱- خوانده آثار صادق چوبک چه راه های برای فهم موظع راوی در لحظات پردازش داستانهایش در اختیار دارد؟

۲- چرا خوانده داستانهای کوتاه صادق چوبک گاهی با شخصیتها احساس یگانگی و همدردی می کند و گاهی آنها را از خود مستقل و متفاوت می بیند؟

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

پایان نامه روایت شناسی داستان‌های فارسی

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید متن کامل این پایان نامه اقدام نمائید.

مقدمه
تحقیق حاضر قصد دارد به مطالعه ساختار شناسانه روایت در مجموعه داستان «یکی بود و یکی نبود»، نوشته سید محمد علی جمالزاده، بپردازد. جمالزاده، پدر داستان‌نویسی معاصر ایران محسوب می‌شود و مجموعه، تأثیر بسیاری بر شکل‌گیری و گسترش داستان کوتاه‌نویسی به شیوه غربی داشت ومطالعه آن، چه از خطر تأثیر پذیری از داستان‌های کهن ایران، چه منظوم و چه منشور، و چه از نظر اثرگذاری بر آثار داستانی پس از خود مفید است این نکته که نخستین داستان‌های کوتاه فارسی، چگونه روایت شده‌اند، ما را در درک بهتر ادبیات داستانی معاصر یاری می‌کند.
تحقیق حاضر به نه فصل تقسیم شده است. فصل اول به بررسی و نقد نظریات روایت شناسانه معروف پراز فصل سوم تا فصل هشتم که مهم‌ترین بخش تحقیق محسوب می‌شود، به بررسی داستان‌های مجموعه «یکی بود و یکی نبود»، از دیدگاه روایت شناسی ساختار گرایانه اختصاص دارد. این مجموعه حاوی شش داستان کوتاه به نام‌های «فارسی شکر است»، «رجل سیاسی»، «دوستی خاله خرسه»، «درد دل ملا قربانعلی»، «بیله دیگ بیله چقندر» و «ویلان‌الدوله» است این داستان‌ها هر کدام در فصلی جداگانه مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
بخش اول هر فصل به خلاصه داستان اختصاص دارد، در بخش بعدی داستان به صورت مختصر نقد شده است و ارزش‌های ادبی آن مورد سنجش قرار گرفته‌ است. بخش بعدی که مفصل‌ترین بخش هر فصل است به تحلیل روایی داستان می‌پردازد. در این بخش ابتدا داستان به واحدهای کوچک روایی تقسیم شده است. درباره هر واحد توضیحاتی داده شده است و کارکرد روایی آن هم به صورت مستقل و هم در زمینه روایی کل داستان و نقش آن در پیشبرد طرح (Plot) داستان مشخص شده است.
امروزه، روایت شناسی با نقد و تحلیل داستان در آمیخته است و روایت شناسی، از ساختارگرایی صرف، به سمت معناگرایی سوق پیدا کرده است. در واقع این معنای هر بخش از داستان، چه ظاهری و چه تلوینی است که کارکرد ساختاری آن را در کل مجموعه مشخص می‌کند. از این رو در تحلیل روایی واحدها، به مسائل مربوط به نقد و تحلیل داستان نیز توجه شده است و سعی بر این بوده که کار، حالت ساختار شناسانه خشک به خود نگیرد.
در بخش بعدی، ساختار روایی داستان توضیح داده شده است،‌ جدول کارکردهای آن، براساس نظریه پروپ مشخص شده است و با یک نمودار، سعی شده است شکل‌روایی داستان نشان داده شود. پس تقابل‌های دو قطبی موجود در کارکردهای داستان و همچنین تقابل‌های دو قطبی موجد در بین شخصیت‌های داستان‌ها نیز، براساس نظریه سوسور و یاکوبسن در دو جدول جداگانه مشخص شده است.
فصل نهم و آخر این تحقیق به جمع‌بندی و نتیجه‌گیری اختصاص دارد و یافته‌های این تحقیق در آن به صورت فشرده آورده شده است.
نظر به این که در زمینه روایت شناسی داستان‌های فارسی، چه داستان‌های کلاسیک و چه داستان‌های سبک جدید، کار قابل ملاحظه‌ای تاکنون صورت نگرفته است، این تحقیق می‌تواند الگویی برای تحقیقات بعدی باشد.
ادبیات داستانی آمریکایی لاتین با تکیه بر ارزش‌های زیباشناسانه و شگردهای روایی خاص خود، امروزه در تمامی دنیا شناخته شده است و علاقمندان بسیاری دارد. ادبیات فارسی نیز ذخایر بسیاری دارد که تاکنون کشف شده یا مورد بررسی جدی قرار نگرفته است درست است که داستان‌نویسی معاصر ما به تقلید از اسلوب داستان‌نویسی غربی شکل گرفته است، اما اگر مبانی روایت شناسانه داستان‌های کهن منظوم و منشور ما، که در نوع خود بی‌نظیرند، به خوبی شناخته شده و در داستان‌ها، البته با تکیه بر نوآوری، به کار گرفته شود، دور از انتظار نیست که داستان‌نویسی ما نیز عالمگیر شود. مردم ما، نسل اندر نسل، از این داستان‌ها لذت برده‌اند و ناخودآگاه جمعی ما این‌گونه داستان‌ها را می‌پسندد این منظور، جز با مطالعه توأمان ساختار و معنی ادبیات داستان کهن ایران و نه صرفاً مطالعه معناگرایانه، چنان که مرسوم است، محقق نمی‌شود.
در خاتمه، لازم می‌دانم از زحمات اساتید محترم، آقای دکتر علی دانشور کیان، که استاد راهنمای این پایان‌نامه بودند، آقای دکتر علیرضا حاجیان‌نژاد، که استاد مشاور بودند و کلیه کسانی که مرا در اتمام این تحقیق یاری رساندند، تشکر کنم.

پایان نامه بررسی رابطه بین تمایل به مهاجرت از آبادان با رضایت از زندگی

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه ر

عنوان:

بررسی رابطه بین تمایل به مهاجرت از آبادان با رضایت از زندگی

استاد راهنما:

دکتر ابوالقاسم فاتحی

استاد مشاور:

 دکتر نقیب السادات

نگارش:

تابستان۹۰

فهرست مطالب
عناوین                                                                                                                 صفحه
فصل اول : کلیات تحقیق
مقدمه ۲
بیان مسأله ۴
اهمیت و ضرورت پژوهش ۸
اهداف پژوهش ۹
سوالات اصلی و فرعی تحقیق ۱۰
فرضیه ها ۱۱
معرفی متغیرها ۱۱
تعریف مفاهیم ۱۲
فصل دوم : چهارچوب نظری و ادبیات تحقیق
نظریه های گرایش. ۱۹
نظریه نظریه فیش باین و آیزن ۲۰
نظریه های رضایت از زندگی . ۲۱
نظریه­ های مهاجرت. ۲۴
نظریه کارکردگرایی. ۲۴
نظریه محرومیت نسبی . ۲۵
مدل موریسون. ۲۶
نظریه تودارو   . 27
نظریه سرمایه انسانی ۳۰
نظریه اورت لی ۳۱
نظریه شبکه ۳۳
پیشینه تجربی تحقیق . ۳۵
تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور . ۳۶
تحقیقات انجام گرفته در خارج از کشور ۳۹
مدل نظری پژوهش . ۴۱
فصل سوم : روش پژوهش
روش پژوهش ۴۴
سطح مشاهده (واحد تحلیل) ۴۵
جامعه آماری ۴۶
نمونه آماری ۴۷
روش نمونه گیری . ۴۸
ابزار اندازه گیری ۴۹
تعریف مفاهیم ۴۹
روش­های تجزیه و تحلیل داده ها ۵۸
فصل چهارم : یافته های پژوهش
یافته های توصیفی (تحلیل یک متغیره) . ۶۱
یافته های استنباطی (تحلیل دو متغیره و آزمون فرضیه ­های تحقیق)     69
تحلیل چند متغیره (رگرسیون چند متغیره) ۷۸
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات
بحث و نتیجه گیری ۸۳
پیشنهادات ۸۵
محدودیت های پژوهش. ۸۶
منابع و مآخذ
منابع فارسی. ۸۷
منابع لاتین . ۹۲
پیوست ها
پرسشنامه
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
1-1 مقدمه
مهاجرت قدمتی به اندازه زندگی بشر دارد. انسان اولیه همچون انسان امروزی برای دست یافتن به امکانات بهتر زندگی و رضایت هر چه بیشتر اقدام به مهاجرت می­کرده است. این مساله با رشد جوامع تبدیل به یک مساله اجتماعی شده است.
مهاجرت در کشورهای توسعه یافته موجب بهبود شرایط زندگی افراد در دو نقطه مهاجر پذیر و مهاجر فرست می­شود. در حالی که در کشور های جهان سوم به دلیل محدودیت امکانات رفاهی، شغلی و نیروی انسانی متخصص مهاجرت بیشتر مشکل­زاست.
در سطح داخلی تعداد زیادی از افراد دارای تخصص به دلیل عدم تعادل در توزیع منابع و امکانات داخلی کشور از بخش­های مواجه با کمبود امکانات به سمت مادر شهر ها و مناطق مرفه­تری که از امکانات نسبی بیشتری برخوردارند مهاجرت می­ کنند (افشانی، ۱۳۸۱: ۱۲).
استان خوزستان در دهه­های گذشته به دلیل مسایل مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی و همچنین وقوع ۸ سال جنگ تحمیلی با نقل و انتقالات شدید جمعیتی روبرو بوده است. آبادان از جمله شهرهای استان خوزستان است که ظهور و شکل گیری آن ارتباط تنگاتنگی با پدیده مهاجرت دارد و اگر بگوییم این شهر زاده مهاجرت است گزاف نگفته­ایم. این شهر به دنبال تاسیس پالایشگاه نفت ایجاد گردید و در فاصله زمانی محدودی توسعه فزاینده ای پیدا کرد و به یکی از مهمترین مناطق اقتصادی و توریستی کشور تبدیل گشت. صرف نظر از آمار و ارقام در سطح عموم همیشه این مقوله مطرح می­شود که به علت عدم بازسازی کامل و اصولی این شهر، ظهور پدیده­های نامطلوب جوی مانند گرو و غبار، شوری آب شرب، بروز مشکلات فرهنگی اجتماعی مانند اعتیاد، بیکاری و نبودن امنیت در سطح شهر، نبود امکانات رفاهی نسبت قابل توجهی از مردم آبادان در حال مهاجرت به دیگر شهرهای توسعه یافته و خوش آب و هوای کشور می­باشند که یکی از مهم­ترین دلایل این مهاجرت ها عدم رضایت مردم از زندگیشان است. بنابراین در تحقیق حاضر بر آن شدیم تا تاثیر مقوله رضایت از زندگی بر تمایل به مهاجرت از شهر آبادان را مورد بررسی قرار دهیم.
1-2 بیان مساله
مهاجرت بعنوان یکی از موضوعات محوری رشته جمعیت‏شناسی شناخته شده و از زمینه‏هائی است که در مطالعات جمعیت‏شناسی جایگاه ویژه‏ای پیدا کرده است. مهاجرت از عوامل اصلی تغییر و تحول جمعیت و مهمترین عامل خارجی تغییر تعداد و ساخت جمعیت می‏باشد.
طبق تئوری گزینشی بودن مهاجرت، همراه با هرگونه فرصتی که به‏وجود می‏آید، بعضی از افراد مهاجرت را برمی‏گزینند و برخی ماندن را، این امر برحسب تصادف نیست. معمولاَ مهاجران ویژگی­هایی دارند که موجب می‏شود زمینه‏های رفتن یا ماندن را در مقایسه با آنهایی که می‏مانند متفاوت ارزیابی کنند (اوبرای، ۱۳۷۰: ۸۲). مطابق با این تئوری، حداقل در ابتدا مهاجرت گرایش دارد افراد نسبتاَ آموزش دیده، ماهر، خلاق و دارای انگیزه‏های بالای کاری را از جوامع فرستنده جذب کند. بررسی‏های داخلی و خارجی که درباره مهاجرت انجام شده توافق دارند که تمایل و تصمیم‏گیری برای مهاجرت با سن، جنس، تحصیلات و رضایت از زندگی بستگی دارد. مطابق بررسی اسکلدون[۱]، کسانی­که مهاجرت می‏کنند معمولاَ از بین افراد تحصیل‏کرده‏تر جامعه هستند، یعنی از خانوارهائی که توان صرف‏نظر کردن از نیروی کار خانوادگی فرزند خود را داشته و آنها را به دانشگاه می‏فرستند. افراد باسوادتر موقعیت­های شغلی را که در دیگر مناطق وجود دارد بهتر شناسایی کرده و با موقعیت­های جدید بهتر برخورد می‏کنند. اولین مهاجران از هر جامعه‏ای به نحو تقریباَ تغییرناپذیری از نخبگان آن محل هستند (اسکلدون، ۱۳۸۰: ۱۱۵).
مبدأهای مهاجرین که اکثراَ از نقاط کوچک و محروم هستند، سرمایه‏گذاری عظیمی برنیروی انسانی خود نموده ولی به دلیل نداشتن سیستم­های جذب افراد تحصیلکرده همانند؛ دانشگاه­ها، ادارات و صنایع بزرگ و غیره، بسیاری از نیروهای انسانی ماهر خود را از دست می‏دهند، که این امر مسائل مختلفی را در سطح جامعه به وجود می‏آورد. از نظر تحلیل ساختاری، مسائل ناشی از این الگوی مهاجرت را می‏توان در سه سطح؛ محیط مبدأ، محیط مقصد و مهاجر و خانواده مهاجر بررسی نمود. گرچه بیشترین مسائل دامنگیر مبدأ می‏باشد، ولی نباید مسائل مربوط به مقصد و مهاجر را از نظر دور داشت.
مساله‏آمیزترین جنبه این الگوی مهاجرت، محروم شدن مناطق فرستنده از نیروی انسانی ماهر با تحصیلات عالی می‏باشد. نیروی انسانی متخصص و ماهر در توسعه اقتصادی و اجتماعی هر جامعه‏ای نقش اساسی دارد. سرمایه مادی در هر جامعه‏ای با نیروی انسانی متخصص و کارآمد است که به جریان افتاده و به توسعه اجتماعی و اقتصادی جامعه می‏انجامد.
درخصوص اهمیت نیروی انسانی ماهر، ادوارد دانشن از کارشناسان اقتصاد آمریکا در تحقیقی راجع به عوامل موثر بر پیشرفت صنعتی کشورها بیان داشته که: از میان ۳۱ عامل مؤثر در امر پیشرفت صنعتی، مهمترین عامل، پرورش نیروی انسانی متخصص می‏باشد. به نظر وی، پیشرفت نیروی انسانی مهمترین عامل رشد اقتصادی و پیشرفت تحقیقات و علوم عامل دوم در رشد اقتصادی می‏باشد (شعبانلو، ۱۳۸۰: ۸). این الگوی مهاجرت به نوعی تداعی کننده مسئله فرار مغزها می‏باشد. گرچه اصطلاح «فرار مغزها» برای نخستین بار به مهاجرت عظیم مهندسین انگلیسی به ایالات متحده آمریکا نسبت داده شده بود، ولی با این اصطلاح می‏خواستند به اهمیت مهاجرت متخصصین و تحصیل‏کرده‏ها اشاره نمایند.
همچنین مهاجرت جوانان موجب کاهش نیروی جوان و رشد جمعیت، افزایش نسبت سالخوردگی و در نتیجه افزایش نسبت وابستگی در مبدأ می‏گردد. طبق بررسیهای وزارت امور اقتصادی و دارایی (۱۳۷۵: ۲۵)، در روستاها و شهرهای کوچک، نرخ رشد جمعیت پایین‏تر از نرخ طبیعی می‏باشد. بنابراین، این الگوی مهاجرت، برای مبدأ چیزی جز فقر، عقب‏ماندگی و وابستگی نمی‏تواند به‏همراه داشته باشد.
علاوه ‏بر مسائل یاد شده، مهاجران و خانواده‏هایشان در محیط جدید با مسائل بی‏شماری مواجه می‏شوند. مسائل روانی، عاطفی‏، اقتصادی و فرهنگی می‏تواند ازجمله این مسائل باشد. مطالعه ‏ای که در زمینه اثر مهاجرت بر مرگ‏و‏میر در هند صورت گرفته بود نشان داد که مسکن مهاجرین اغلب بهداشت و تسهیلات بهداشتی رسمی ندارند. شرایط چنین مساکنی برای امید زندگی کودکان زیان‏آور نشان داده شده بود. پایین بودن اقتصاد مهاجران، آنها را مجبور کرده بود که زمین را در مجاورت صنایع سنگین بدست آورند، که این امر آنها و خانواده‏هایشان را در معرض بیماری عفونی و تنفسی قرار می‏داد (Stephenson etal., 2003).
رضایت از زندگی به عنوان ارزیابی کلی کیفیت زندگی بر اساس ملاک­های انتخاب شده عبارت است از مقایسه بین شرایط زندگی با ملاک­های شخصی. افراد هنگامی سطوح بالای رضایت از زندگی را تجربه می­ کنند که شرایط زندگی آن­ها با ملاک­هایی که برای خود تعیین کرده­اند، مطابقت داشته باشند. رضایت از زندگی را می­توان به عنوان جامع­ترین ارزیابی افراد از شرایط زندگی خود در نظر گرفت.
رضایت از زندگی، یک فرایند داوری است که افراد، کیفیت زندگی خود را بر اساس ملاک­های منحصر به فرد خود ارزیابی می­ کنند. رضایت از زندگی، یک صفت پایدار و عینی نیست بلکه به تغییرات موقعیتی، حساس بوده و بر اساس برداشت و دیدگاه خود افراد در نظر گرفته می شود.
عوامل متفاوتی در رضایت از زندگی مشارکت دارند. برای مثال گیبسون (۱۹۸۶) تعامل اجتماعی، امونس و دینر (۱۹۸۵) عوامل شخصیتی، جورج (۱۹۸۱) سطح درآمد و طبقه اجتماعی، ویلیتس و کرایدر (۱۹۸۸) مذهب را در میزان رضایت از زندگی موثر دانسته ­اند. از طرفی رابطه رضایت از زندگی با عوامل گوناگونی مورد بررسی قرار گرفته: حمید (۱۳۸۹)رابطه رضایت از زندگی با پیشرفت تحصیلی، کشاورز و دیگران (۱۳۸۸) پیش بینی کننده­های روانشناختی رضایت از زندگی، صادق مقدم و دیگران (۱۳۸۵) رضایت از ندگی در زنان شاغل و خانه دار و. ملاحظه می­شود که بررسی­های مختلف از یک سو به نقش متغیرهای متعددی در رضایت از زندگی و از سوی دیگر به تاثیر رضایت از زندگی بر پدیده­های دیگر پرداخته­اند، اما پژوهشی­هایی که تاثیر رضایت از زندگی بر تمایل به مهاجرت را مورد بررسی قرار دهند کمتر مورد توجه قرار گرفته­اند. لذا در پژوهش حاضر تلاش می­شود تا با رویکردی بین رشته­ای به بررسی رابطه بین رضایت از زندگی و تمایل به مهاجرت پرداخته شود.
شهرستان آبادان در دهه های گذشته به دلایل مختلف سیاسی، اقتصادی،  اجتماعی و فرهنگی از جمله افزایش زیر ساخت های صنعتی و کشاورزی و همچنین وقوع ۸ سال جنگ تحمیلی با نقل و انتقالات شدید جمعیتی روبرو شده است. بطوری که روند مهاجرت در این استان از روند ویژه ای برخوردار بوده است. این شهرستان در ۵۰ سال گذشته از نظر مهاجر پذیری و مهاجر فرستی تغییرات عمده ای داشته است. شهرستان آبادان امروزه نیز نقش قابل ملاحظه ای در فرهنگ، اقتصاد، تاریخ و جغرافیای ایران دارد چرا که با داشتن پتانسیل های مساعد طبیعی و منابع معدنی بی شمار توانسته همواره نقشی مهم و سازنده در پویایی اقتصاد ایران بازی کند. با توجه به آنچه در بالا گفته شد می توان نتیجه گرفت که افراد به دنبال رضایت بیشتر از زندگی دست به مهاجرت می زنند. بر این اساس مساله محوری تحقیق حاضر این است که چه رابطه­ایی بین تمایل به مهاجرت از آبادان و رضایت از زندگی وجود دارد؟
1-3 اهمیت وضرورت تحقیق
مهاجرت به‏عنوان یک واقعه اجتماعی با بسیاری از وقایع اجتماعی که منبعث از عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، جمعیتی و غیره جوامع هستند، در ارتباط بوده و حالتی تأثیرگذار و تأثیرپذیر (تعامل)‏ی با آنها دارد. شناخت این تأثیرپذیری از محرک­های اصلی آن منجمله؛ تحصیلات، جنسیت، پایگاه اجتماعی– اقتصادی، ویژگی­های روانی و شخصیتی، تجربه مهاجرتی و تجربه اقامتی افراد، دافعه مبدأ، جاذبه مقصد، هزینه‏ های مهاجرت و شبکه مهاجرتی می‏تواند به برنامه‏ ریزی درجهت استفاده مطلوب از این تأثیر‏پذیری بیانجامد و مسائل ناشی از این الگوی مهاجرت که جامعه بطور عام و جمعیت‏شناسی بطور خاص با آن مواجه است را تعدیل نماید.
اصولاَ هدف از مطالعه نگرش­ها و گرایش­ها تأثیرگذاری بر رفتار است، بدلیل اینکه انواع گرایش­ها به‏عنوان شاخص­ها یا عوامل پیشگویی رفتار شناخته شده ‏اند. در پیمایش­های گرایش به مهاجرت، بیشترین هدف دستیابی به آستانه مهاجرتی است. «آستانه مهاجرتی» نقطه‏ای است که فرد احتمالاَ در آن نقطه از نظر روحی، روانی و دیگر ویژگی­های فردی از موطن خویش- حداقل از نظر پیوندهای فکری– گسسته شده و از آن به بعد در تلاش برای بوم‏گزینی جدید است. شاید بتوان با مسامحه گفت که جهت اندیشه و پیوند فکری‏‏-‏ معنوی فرد در آستانه مهاجرتی تغییر کرده و وی را به مهاجرت راغب می‏سازد (کاظمی‏پور، ۱۳۸۴: ۳۲ ؛ رجبی،۱۳۸۰: ۹ ؛ شریفی، ۱۳۷۶: ۱۵). بنابراین، با مطالعه گرایش به مهاجرت و بررسی عوامل مؤثر بر آستانه مهاجرتی افراد، می‏توان از احتمال وقوع رفتاری در آینده باخبر شد و فرصت کافی بدست آورد تا بتوان این موج رفتاری را به نحو احسن سازمان داد.
بالان[۲] در خصوص افزایش مطالعات مهاجرت اظهار داشته که: افزایش در مطالعات مهاجرت از دهه ۱۹۶۰ به بعد شاید پاسخی برای گسترش علاقه در میان سیاستگذاران و برنامه‏ریزان در مورد رشد جمعیت و مخصوصاَ شهرنشینی باشد. پیمایش­های شهری هم‏اکنون به اهمیت اقامت­های کوتاه مدت در شهرها حساس بوده، درحالیکه قبلاَ نادیده گرفته می‏شد (Balan1981). پیمایش صمدی ملا‏یوسفی (۱۳۸۲) در زمینه تأثیر مهاجرت بر شهرنشینی کشور نشان داد که طی دو دوره ۶۵– ۱۳۵۵ و ۷۵–‏ ۱۳۶۵، مهاجرت مهمترین عامل رشد جمعیت شهری سه استان هرمزگان، همدان و یزد بوده است. از بین عواملی که باعث رشد جمعیت شهری شده ‏اند، سهم مهاجرت ۰۴/۴۹ درصد بوده است.
در ایران سازمان و نهادی که مسئول ثبت اطلاعات مورد نیاز محققین درباره مهاجرت و مهاجران باشد وجود ندارد. بنابراین، از مشکلاتی که برای پیمایش­های مهاجرت پیش می‏آید سخت بودن دسترسی به جامعه مهاجران بوده و این امر، وقت و هزینه‏ زیادی را برای محقق تحمیل می‏کند. بدین‏طریق، اکثر تحقیقات مهاجرتی به صورت اسنادی و کتابخانه‏ای صورت گرفته و از طرح­های پیمایشی و قرار دادن شخص بعنوان واحد تحلیل صرف‏نظر می‏شود. در این بررسی، از طریق سنجش گرایش به مهاجرت این فرصت به وجود می‏آید تا بتوان در مورد مهاجران بالقوه و به عبارتی مهاجران آتی برنامه‏ ریزی نموده و سیاستگذاران و برنامه‏ریزان بتوانند از نیروهای حرکتی آنها به طور مطلوبی استفاده نمایند.
۱-۴ اهداف تحقیق     
چنانچه از عنوان طرح بر‏می‏آید، هدف عمده و اصلی در این تحقیق بررسی رابطه بین تمایل به مهاجرت از آبادان با رضایت از زندگی می­باشد.  تعیین اهداف جزئی تحقیق موجب می‏شود که هدف کلی بیشتر قابل دسترس بوده و دستیابی به آن میسر گردد. اهداف جزئی و ویژه که در این تحقیق به آن پرداخته شده به شرح ذیل می باشد:
۱- تعیین میزان رضایت­ از زندگی افراد و  تاثیر آن بر تمایل مهاجرت از آبادان.
۲- شناخت نگرش پاسخگویان نسبت به دافعه‏های مبدأ و تأثیر آن برتمایل به مهاجرت از آبادان.
۳- تعیین میزان تمایل افراد برای مهاجرت از آبادان بر حسب ویژگی­های فردی آنان.
۴- تعیین میزان رضایت از زندگی افراد بر حسب ویژگی­های فردی آنان.
۵-  تعیین میزان تمایل افراد برای مهاجرت از آبادان بر حسب پایگاه اقتصادی-اجتماعی شان.
۶- تعیین میزان تمایل افراد به مهاجرت بر حسب نگرش آنان به پدیده مهاجرت.
1-5 سوالات تحقیق
۱- رضایت از زندگی در یک محیط چه تاثیری می ­تواند بر تمایل به مهاجرت از آن محیط داشته باشد؟
۲- ویژگیهای فردی (همانند: سن، جنس، محل سکونت، مقطع تحصیلی و .) و دافعه مبدأ چه تأثیری می‏توانند در تمایل به مهاجرت افراد داشته باشند؟
۳-  چه رابطه­ای بین ویژگی­های فردی (همانند: سن، جنس، محل سکونت، مقطع تحصیلی و .) و میزان رضایت از زندگی افراد وجود دارد؟
۴- آیا پایگاه اقتصادی-اجتماعی افراد بر میزان تمایل به مهاجرت آنان تاثیر دارد؟
۵- چه رابطه­ایی بین نگرش فرد به مهاجرت و تمایل به مهاجرت وجود دارد؟
۶- آیا رضایت از زندگی بر نگرش فرد به مهاجرت تاثیر دارد؟
1-6 فرضیات تحقیق

  • به‏نظر می‏رسد بین میزان رضایت از زندگی و تمایل به مهاجرت رابطه وجود دارد.
  • به­نظر می­رسد بین میزان رضایت از زندگی و نگرش فرد به مهاجرت رابطه وجود دارد.
  • بین رضایت از زندگی و ویژگی­های فردی (جنس، سن، مقطع تحصیلی، وضعیت تأهل، وضع فعالیت و قومیت) رابطه وجود دارد.
  • بین میزان تمایل به مهاجرت و پایگاه اقتصادی-اجتماعی رابطه وجود دارد.
  • بین تمایل به مهاجرت از آبادان و نگرش افراد نسبت به میزان دافعه‏های مبدأ رابطه مستقیم وجود دارد.
  • بین تمایل به مهاجرت و ویژگی­های فردی (جنس، سن، مقطع تحصیلی، وضعیت تأهل، وضع فعالیت و قومیت) رابطه وجود دارد.

1-7 متغیر وابسته
متغیر وابسته در پژوهش حاضرتمایل به مهاجرت از شهر آبادان می باشد.
 
1-8 متغیرهای مستقل
متغیر های مستقل در پژوهش حاضر که تاثیر آنها بر تمایل به مهاجرت از شهر آبادان  مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از: میزان رضایت از زندگی، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، سن، جنس، تحصیلات، شغل، دافعه مبدا و قومیت.
1-9 تعریف مفاهیم (نظری- عملیاتی)
در این قسمت مفاهیم اصلی بکارگرفته شده در پیمایش از منظر نظری و عملیاتی مورد بررسی قرار می‏گیرند تا در درک مفاهیم و شاخص‏سازی آنها مشکلی پیش نیآید. مفاهیم اصلی عبارتند از: رضایت از زندگی، تمایل به مهاجرت، دافعه مبدا و سایر متغیر های مستقل که در ذیل به تعاریف نظری و عملیاتی هر یک از مفاهیم یاد شده پرداخته می‏شود.
 
1-9-1 رضایت از زندگی
تعریف نظری
مراد از رضایت از زندگی نگرش فرد، ارزیابی عمومی نسبت به کلیت زندگی خود و یا برخی از جنبه های زندگی، هم چون زندگی خانوادگی و تجربه آموزشی است. در واقع رضایت از زندگی یعنی این­که در شرایط کنونی فرد از نظر جسمی، از نظر تحصیلی، شغلی و مادی چیزهایی را که دارد با آرزوهایش تطبیق می­ کند.

  1. Skeldon
  2. Jorge Balan

گرایش جمعیت : پایان نامه درباره محرومیّت تحصیلیِ فرزندان

«بررسی تأثیر ویژگیهای اجتماعی – جمعیتی خانواده بر محرومیّت تحصیلیِ فرزندان در ایران»

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

دانشگاه تهران

دانشکده علوم اجتماعی

گروه جمعیّت شناسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته جمعیت شناسی

   عنوان :

«بررسی تأثیر ویژگیهای اجتماعی – جمعیتی خانواده بر محرومیّت تحصیلیِ فرزندان در ایران»

 

استاد راهنما :

 دکترحسین محمودیان

 

استاد مشاور :

دکتر محمود قاضی طباطبایی

 

 

نگارش :

 

 
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
«فهرست مطالب»
عنوان                                                                                           صفحه
فصل اول : طرح مسئله ، ضرورت و اهمیت
۱-۱ طرح مسئله و ضروت تحقیق ۲
۱-۲ اهداف تحقیق .۱۰
فصل دوم : مباحث نظری و تجربیِ تحقیق
۲-۱ چارچوب و مباحث نظری . ۱۱
۲-۱-۱ دیدگاه کارکرد گرایی . ۱۱
۲-۱-۲ دیدگاه ستیز ۱۲
۲-۱-۲-۱ طبقه اجتماعی و آموزش . ۱۴
۲-۱-۲-۲ برابری فرصتهای آموزشی ۱۹
۲-۱-۳ بُعد خانواده و پیشرفت فرزندان . ۲۱
۲-۱-۴ ساختار و کارکرد خانواده ۲۷
۲-۲ مدل تحلیلیِ تحقیق ۳۲
فصل سوم : روش تحقیق
۳-۱ فرضیات تحقیق ۳۴
۳-۱-۱ فرضیات کلی تحقیق . ۳۴
۳-۱-۲ فرضیات جزئی تحقیق . ۳۴
۳-۲ روش تحقیق و ابزار جمع آوری اطلاعات ۳۶
۳-۳ دوره مطالعاتی . ۳۷
۳-۴ جامعه آماری . ۳۷
۳-۵ روش نمونه گیری . ۳۷
۳-۶ حجم نمونه آماری . ۳۸
۳-۷ تعاریف نظری و عملی متغیرها . ۳۸
۳-۷-۱ متغیر وابسته . ۳۸
۳-۷-۲ متغیرهای مستقل .  39
3-8 تعیین سطح سنجش متغیرها . ۴۴
۳-۹ پردازش و آماده سازی داده ها ۴۵
فصل چهارم : تحلیل داده ها
۴-۱ متغیرهای اصلی تحقیق . ۵۰
۴-۲ یافته های توصیفی تحقیق . ۵۱
۴-۲-۱ توصیف متغیرهای وابسته . ۵۱
۴-۲-۲ توصیف متغیرهای مستقل ۵۵
۴-۳ تحلیلهای دومتغیره و آزمون فرضیات تحقیق . ۷۰
۴-۳-۱ آزمون فرضیات مربوط به وضعیت تحصیل فرزندان . ۷۱
۴-۳-۲ آزمون فرضیات مربوط به تعدادفرزندان محروم ازتحصیل درهر خانوار. ۹۱
۴-۴ تحلیل چند متغیره . ۱۰۰
۴-۴-۱ مدل رگرسیون لوجیستیک مربوط به وضعیت تحصیل فرزندان ۱۰۱
۴-۴-۱-۱ وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله درخانوار . ۱۰۱
۴-۳-۱-۲ وضعیت تحصیل اولین فرزندان واقع در رده سنی ۱۷تا۳۰ساله ۱۰۹
۴-۳-۲ مدل رگرسیون لوجیستیک مربوط به داشتن یا نداشتن فرزندِ محروم از
تحصیل درخانواده ۱۱۳
 
فصل پنجم : خلاصه ، بحث و نتیجه گیری
۵-۱ خلاصه یافته های توصیفی تحقیق . ۱۲۱
۵-۲ خلاصه یافته های مربوط به تحلیلهای دو متغیره . ۱۲۲
۵-۳ خلاصه یافته های مربوط به تحلیلهای چندمتغیره ۱۲۴
۵-۴ بحث و نتیجه گیری . ۱۲۶
فهرست منابع و مآخذ   132
«فهرست جداول»
شماره وعنوان جدول                                                                           صفحه
 
1-1 درصد بیسوادان درکل کشوربه تفکیک جنس و محل سکونت۱۳۵۵ ، ۱۳۶۵ ، ۱۳۷۵ ۴
۱-۲ میزان رشد و کاهش بی سوادی در قبل و بعد ازانقلاب . ۴
۱-۳ درصد بی سوادی برحسب سن ، جنس و محل سکونت دربین گروه های سنی ۱۵تا۳۴ سال ، ۱۳۷۵ . ۵
۱-۴ درصد باسوادانی که درحال حاضر تحصیل نمی کنندبرحسب سن، دوره تحصیلی و محل سکونت ۱۳۷۵ . ۶
۱-۵ درصد باسوادانی که درحال حاضرتحصیل نمی کنند برحسب سن، جنس و دوره تحصیلی ، ۱۳۷۵ ۷
۴-۱ توزیع فرزندان ۱۷تا۳۰ساله برحسب سطح سواد وتحصیلات ۵۰
۴-۲ میزانهای محرومیت تحصیلی فرزندان برحسب دوره تولد ۵۲
۴-۳ توزیع فرزندان واقع درفاصله سنی ۱۷تا۳۰سال برحسب وضعیت تحصیل ۵۳
۴-۴ توزیع خانوارها برحسب تعدادفرزندان محروم ازتحصیل به تفکیک محل سکونت . ۵۴
۴-۵  توزیع کل خانوارها،خانوارهای دارای فرزندمحروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل برحسب
تعداداعضا (بعد خانوار). ۵۶
۴-۶ توزیع کل خانوارها، خانوارهای دارای فرزندمحروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل برحسب
تعداد فرزندان . ۵۷
۴-۷ توزیع خانوارها برحسب جنس سرپرست و محل سکونت . ۵۸
۴-۸ توزیع خانوارها برحسب وضع زناشویی سرپرست . ۵۸
۴-۹ توزیع خانوارها برحسب محل سکونت ۵۹
۴-۱۰ توزیع خانوارها برحسب زبان محلی و قومی ۶۰
۴-۱۱ توزیع خانوارها برحسب نوع ساختار خانواده ۶۱
۴-۱۲ توزیع خانوارها برحسب وضع شغلی سرپرست ۶۱
۴-۱۳ توزیع خانوارها ، فرزندان محروم ازتحصیل وبهره مندازتحصیل برحسب سطح تحصیلات سرپرست . ۶۲
۴-۱۴ توزیع کل خانوارها، خانوارهای دارای فرزندمحروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل
برحسب میزان درآمد خالص سالانه ۶۴
۴-۱۵ توزیع خانوارها برحسب نحوه تصرف محل سکونت . ۶۵
۴-۱۶ توزیع کل خانوارها، خانوارهای دارای فرزند محروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل
برحسب تعداداتاق دراختیارخانوار. ۶۶
۴-۱۷ توزیع کل خانوارها، خانوارهای دارای فرزندمحروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل
برحسب سطح زیربنای دراختیارخانوار.۶۷
۴-۱۸ توزیع کل خانوارها، خانوارهای دارای فرزندمحروم ازتحصیل و خانوارهای بدون فرزندمحروم ازتحصیل
برحسب مقدار هزینه سالانه خدمات فرهنگی ۶۸
۴-۱۹ توزیع فرزندان ۱۷تا۳۰ساله برحسب جنسیت . ۶۹
۴-۲۰ توزیع فرزندان ۱۷تا۳۰ساله برحسب نحوه رفتار والدین با آنان ۶۹
۴-۲۱ توزیع فرزندان محروم ازتحصیل و بهره مندازتحصیل برحسب متغیرهای مستقل اسمی ۷۲
۴-۲۲ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله بامحل سکونت خانواده ۷۷
۴-۲۳ رابطه وضعیت  تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با محل سکونت خانواده ۷۸
۴-۲۴ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نوع زبان محلی و قومی ۷۹
۴-۲۵ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نوع زبان محلی و قومی ۷۹
۴-۲۶ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نوع ساختار خانواده . ۸۰
۴-۲۷ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ ساله با نوع ساختار خانواده . ۸۰
۴-۲۸ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با وضع شغلی سرپرست ۸۱
۴-۲۹ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با وضع شغلی سرپرست . ۸۲
۴-۳۰ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نوع مالکیت مسکن خانوار. ۸۲
۴-۳۱ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نوع مالکیت مسکن خانوار ۸۳
۴-۳۲ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نحوه رفتار پدر. ۸۴
۴-۳۳ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نحوه رفتار پدر ۸۴
۴-۳۴ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نحوه رفتار مادر . ۸۵
۴-۳۵ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با نحوه رفتار مادر ۸۵
۴-۳۶ رابطه وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با سطح سواد تحصیلات سرپرست ۸۶
۴-۳۷ رابطه وضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله با سطح سواد و تحصیلات سرپرست . ۸۷
۴-۳۸ رابطه متغیرهای مستقل فاصله ای با وضعیت تحصیل فرزندان ۸۸
۴-۳۹ رابطه متغیرهای مستقل مقوله ای با تعداد فرزندان محروم ازتحصیل درهرخانوار. ۹۳
۴-۴۰ رابطه سطح سواد و تحصیلات سرپرست خانوار با تعداد فرزندان محروم ازتحصیل ۹۷
۴-۴۱ رابطه متغیرهای مستقل فاصله ای با تعداد فرزندان محروم ازتحصیل در خانواده . ۹۸
۴-۴۲ طبقه بندی متغیر وابسته برای تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ ساله براساس معادله لوجیستیک . ۱۰۲
۴-۴۳ شاخصهای برازش مدل پیش بینی وضعیت تحصیل تنهافرزندان ۱۷تا۳۰سال درخانواده ۱۰۳
۴-۴۴ تأثیرمتغیرهای مستقل بروضعیت تحصیل تنها فرزندان ۱۷تا۳۰ساله درمدل نهایی لوجیستیک ۱۰۵
۴-۴۵ طبقه بندی متغیر وابسته برای اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ساله ، براساس معادله لوجیستیک .۱۱۰
۴-۴۶ شاخصهای برازش مدل پیش بینی وضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ ساله . ۱۱۰
۴-۴۷ تأثیر متغیرهای مستقل بروضعیت تحصیل اولین فرزندان ۱۷تا۳۰ ساله ۱۱۱
۴-۴۸ طبقه بندی خانوارها ازلحاظ داشتن یا نداشتن فرزندمحروم ازتحصیل براساس معادله لوجیستیک .۱۱۴
۴-۴۹ شاخصهای برازش مدل پیش بینی وضعیت خانوارها درداشتن یا نداشتن فرزند محروم ازتحصیل ۱۱۴
۴-۵۰ تأثیر ویژگیهای سطح خانوار برداشتن یا نداشتن فرزند محروم از تحصیل ۱۱۶
چکیده :
دراین پژوهش، مسئله محرومیّت تحصیلیِ فرزندان درایران و عوامل تعیین کننده آن با رویکردی جامعه شناختی و جمعیت شناختی در دو سطح فرد و خانوار مورد بررسی قرار گرفته است. در سطح فردی، تأثیر ویژگیهای اجتماعی – جمعیتی خانواده و برخی عوامل فردی بروضعیت تحصیل هریک از فرزندان واقع درسنین ۱۷تا۳۰سال و در سطح خانوار، نقش عوامل مربوط به سطح خانوار در تعیینِ تعداد فرزندان محروم ازتحصیل درخانوار، مورد اندازه گیری قرار گرفته است.
روش تحقیق در این پژوهش ازنوع تحلیل ثانویه داده ها و اطلاعاتِ مربوط به طرح «آمارگیری از ویژگیهای اقتصادی – اجتماعی خانوار» در ایران است که توسط مرکز آمار ایران درسال ۱۳۸۰ به اجرا درآمده است. تحلیلهای دومتغیره و چندمتغیره تحقیق حاضر به کمک آزمونها و تکنیکهای آماری نظیر؛ آزمونهای کای اسکوئر و تحلیل واریانس، ضرائب همبستگی پیرسون، V کرامر ، اِتا و. ، و مدلهای رگرسیونی لوجیستیک صورت گرفته است .
نتایج تحلیلی داده ها بیانگر آنست که ازمیان عوامل متعدّد جمعیت شناختی در خانواده ها؛ در درجه اول بُعد خانوار و سپس تعداد فرزندان در خانواده ، در تعیین وضعیت تحصیل فرزندان از اهمیت خاصی برخوردارند و ازبین عوامل گوناگون اقتصادی و اجتماعی خانوارها؛ محل سکونت خانوار، میزان تحصیلات سرپرست خانوار، هزینه خدمات فرهنگیِ خانوار و تاحدودی تعلّقات قومی و نیز کیفیت مسکن خانوار، بیشترین میزان تأثیر رابربختِ بهره مندی فرزندان از تحصیلات بالاتر داشته اند. علاوه برمتغیرهای مذکور، وضعیت زناشویی سرپرست خانوار نیز براحتمال داشتن یا نداشتن فرزند محروم ازتحصیل در خانواده مؤثر بوده است . همچنین ازمیان عوامل فردی مورد مطالعه در این تحقیق؛ نحوه رفتارِ مادر بافرزند درمقایسه با رفتارِ پدر، دارای بیشترین تأثیر برعملکرد تحصیلی فرزندان ایرانی بوده و نقش چشمگیری در تعیین سطح تحصیلات فرزندان داشته است.
مقدمه :
از وظایف اساسی آموزش و پرورش عمومی در هر کشور انتقال میراث فرهنگی جامعه،پرورش استعدادهای دانش آموزان و آماده سازی آنها برای شرکت فعال در جامعه است. هیچ بخشی از فعالیتهای اقتصادی ،اجتماعی،سیاسی و فرهنگی دیده نمی شود که عملکرد آنها بی ارتباط با وضع سواد، سطح معلومات، مهارت، دانش وآگاهیهای جمعیت انسانی باشد. به سخن دیگر آموزش رسمی وکسب مهارتهای علمی یکی از نیاز های اصلی مرتبط با توسعه درهرجامعه است.
در آغاز هزاره سوم، بخشی از جوانان و نوجوانان کشورمان که قرار است توسعه و پیشرفت کشور به دست آنان رقم بخورد، نه تنها در سطوح اولیّه تحصیلات متوقف شده اند بلکه توفیق ثبت نام در پایه اول  دبستان را نداشته و از نعمت خواندن و نوشتن نیز بی بهره اند. در جامعه ای مانند ایران ، که توسعه همه جانبه ا ز آرزوهای صد ساله آن می باشد، کم سوادی و بی سوادی جوانان هردومسئله است.
دراین تحقیق مسئله محرومیت تحصیلی فرزندان، با نگاهی جامعه شناختی و جمعیت شناختی مورد پژوهش قرارمی گیرد و برای این منظور خانواده و خصوصیات اجتماعی-جمعیتیِ آن به عنوان مهمترین عامل و زمینه برای پرورش و رشد کیفی فرزندان، مدّ نظر قرار گرفته است. خانواده های ایرانی در فاصله سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۶۵ بیشترین زاد و ولد و بیشترین رشد در بُعد خانواده را تجربه کرده اند. تعدادِ زیاد فرزندان در یک خانواده علاوه بر تقلیل منابع مادّی خانواده، توجه و حمایت والدین به هر یک از فرزندان را نیز کاهش میدهد و به قول جمعیّت شناسان، کمیّت فرزندان بر کیفیّت آنان برتری می یابد. یکی از جنبه های رشد کیفی فرزندان، فراهم کردن زمینه و شرایط مناسب جهت تحصیل و علم آموزی آنان با توجه به توانمندیشان تا سطوح مناسب و در خور جامعه ای خواهان توسعه می باشد.
در این پژوهش تئوریها و دیدگاههایی از قبیل،کارکردگرایی، دیدگاه ستیز، نابرابری اجتماعی و مدارس، بُعد خانواده و پیشرفت فرزندان، به عنوان چارچوپ نظری تحقیق و مبنایی برای انتخاب متغیر ها وآزمون فرضیه ها مورد استفاده قرارمی گیرند.
روش تحقیق دراین پژوهش از نوع تحلیل ثانویه داده ها واطلاعات است. داده های مورد استفاده در این تحقیق مربوط به طرح « آمارگیری از ویژگیهای اقتصادی- اجتماعی خانوار» می باشد که در سال ۱۳۸۰ توسط مرکز آمار ایران به اجرا درآمده است. واحد تحلیلِ این تحقیق را فرد و خانوار تشکیل می دهد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه خانوارهای معمولی ایرانی ساکن در نقاط شهری و روستایی کشور است که دارای فرزندان ۱۷ تا ۳۰ سال تمام می باشند.
تحقیق حاضر در پنج فصل تدوین شده است. در فصل اول مسئله اصلی تحقیق و ضرورت و اهمیت انجام این پژوهش مطرح گردیده است ، در فصل دوم به بیان دیدگاه ها و مبانی نظری و همچنین پیشینه تحقیقات انجام شده در ارتباط با مسئله تحقیق، در فصل سوم مباحث روش شناختی این تحقیق، در فصل چهارم نتایج تحلیلهای توصیفی و استنباطی داده های تحقیق، و در نهایت بحث و نتیجه گیری پایانی تحقیق در فصل پنجم ارائه شده است .
این تحقیق ماحصلِ راهنماییها، همفکرییها و زحمات بی‌دریغ و ارزشمند، اساتید گرانقدرم، آقای دکتر حسین محمودیان، استاد راهنما و آقای دکتر محمود قاضی طباطبایی، استاد مشاور، است. دراینجا سپاس و امتنان قلبی خود را نسبت به این دو استاد بزرگوار ابراز می دارم. همچنین از استاد عزیزم آقای دکتر محمد میرزائی، استاد داور، که با پیشنهادات اصلاحی خود بر غنای این تحقیق افزودند و نیز خانم دکتر ماری – لادیه فولادی از انجمن ایران شناسی فرانسه که در تهیه طرح « آمارگیری از ویژگیهای اقتصادی-  اجتماعی خانوار در ایران » با مرکزآمار ایران مشارکت داشته و و با پیشنهاد شایسته خود زمینه به کارگیری داده های طرح مذکور را ایجاد کردند، ممنون و سپاسگزارم.
۱-۱ طرح مسئله و ضرورت تحقیق :
مسئله اصلی و محوری در این تحقیق بررسی نقش و تأثیر شرایط اقتصادی ،اجتماعی و جمعیتی خانواده بر احتمال محرومیّت از تحصیل و یا بهره مندی تحصیلی فرزندان می باشد.
جامعه ای را در دنیا سراغ نداریم که بدون گسترش افقی و عمودی وضعیت باسوادی ،دانش وآگاهی بتواندبه درجاتی از شکوفایی اقتصادی ،فرهنگی، سیاسی و.درطول تاریخ نسبت به زمان ومکان خود دست یافته باشد.درشرایط کنونی ودر عصری که هر سه سال ، دانش و اطلاعات بشری ، دو برابر می شود،نه تنها بی سوادی بلکه کم سوادی و ترک تحصیل زود هنگام نیز به عنوان محرومیّت تحصیلی قلمداد می شود ودر جامعه ای مانند ایران که خواهان توسعه و پیشرفت می باشد ،بی سوادی وکم سوادی هر دو مسئله است.
«در گرد همایی وزرای آموزش وپرورش کشورهای آسیایی در توکیو در سال ۱۹۶۲ میلادی ، این هدف که کلیه کشورهای آسیا تا سال ۱۹۸۰ پوشش تحصیلی ابتدایی خود را به صد در صد برسانند مطرح وپذیرفته شد.هر چند تلاشهای ارزشمندی برای نیل به این هدف در عموم کشورها انجام گرفته ولی تعداد قابل ملاحظه ای از کشورهای این قاره در پایان قرن بیستم میلادی هنوز به هدف پوشش کامل در سطح تحصیلات ابتدایی نرسیده اند . عدم موفقیت در نیل به این هدف عمدتاً ناشی از میزان بالای رشد جمعیت این کشورها در نیم قرن اخیر بوده است .ایران نیز از جمله کشورهایی است که در نیم قرن اخیر به ویژه در فاصله سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۶۵ با رشد جمعیت شتابان و بی سابقه ای روبه رو بوده است.»(زنجانی و دیگران ، ۱۳۸۱ :۸۱).
با اینحال میزان مدرسه روی در سطح ابتدایی ، از سال ۱۹۷۰ تا آغاز دهه ۹۰ در کشورهای کم درآمد و متوسط افزایش زیادی یافته است ، به گونه ایکه می توان نتیجه گرفت که اهداف مدرسه روی ابتدایی عمومی تقریباً تحقق یافته است ( کلود شستلند و کلود شنه ،۱۳۸۰ :۱۴۳).
در ایران نیز طی سالهای اخیر پوشش ثبت نام افزایش چشمگیری  داشته است به طوریکه پوشش واقعی تحصیلات ابتدایی از ۷۸ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۹۲ در صد در سال ۱۳۷۵ رسیده است(زنجانی ودیگران، ۱۳۸۱ :۸۲).
اگر چه در سالهای اخیر موفقیت قابل توجهی از لحاظ پوشش ثبت نام در مدارس ابتدایی ، حتّی در دور افتاده ترین نقاط روستایی کشور ، بدست آمده و این موفقیت خود عاملی
در جهت کاهش میزان بی سوادی در سالهای آینده خواهدشد،با این حال مسئله ایکه که از آن به عنوان کم سوادی یادشد،همچنان باقیست.
کم سوادی، محصول ترک تحصیل زود هنگام دانش آموزان به خصوص در مقاطع تحصیلی پایین می باشد. ترک تحصیل زود رس یا عدم ارتقاء به مقاطع بالاتر ، حتی تا مقطع راهنمایی ،موجباتِ بازماندگی و محرومّیت بخشی عظیمی از نوجوانان و جوانان کشور را ازحقّ کسب دانش و مهارتهای بالاتر وبهتر فراهم کرده است.علاوه براین ترک تحصیل زودرس ، یکی از ضایعات تربیتی و اتلاف در سرمایه های آموزش و پرورش یک کشور محسوب می شود.
در غالب کشورها از جمله ایران ،در حالیکه هنوز همه کودکان لازم التعلیم به مدارس راه نیافته اند و هنوز تعدادی از بزرگسالان و جمعیت فعّال آنها بی سواد مانده اند ،مسئله افت تحصیلی که ترک تحصیل زودرس و مردودی از شاخصهای اصلی آن می باشد،یکی از مهمترین مسائل و مشکلات کنونی نظام آموزش وپرورش است. این معضل در ایران هر سال ده ها میلیارد ریال بودجه کشور را به هدر میدهد و نیروهای بالقوه انسانی جامعه را از آموزش وپرورش خارج می کند و به این ترتیب عظیم ترین سرمایه های جامعه که همان نیروی انسانی است، بی ثمر می ماند.آمارهای بدست آمده از تحقیقات در مدارس کشور نشان دهنده آن است که افت تحصیلی به صورت مردودی ، ترک تحصیل ویا صور دیگر ، مقدار زیادی از منابع مالی و استعدادهای انسانی جامعه ما را تلف کرده و آثار زیانباری بر جای می گذارد (گلشن فومنی ، ۱۳۸۰ :۱۶۶-۱۶۵ ).
ارائه آموزش و پرورش یکسان برای همه دانس آموزان به رغم تفاوتهای فردی و تفاوت اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی خانواده ها می تواند یکی از عوامل مؤثربرافت تحصیلی محسوب شود.
طی چند دهه گذشته ، پیشرفتهای چشمگیری نیز در زمینه سواد آموزی بی سوادان در سطح جهان مشاهده شده است .در ایران نیز اسناد و شواهد آماری مؤید آن است که پس از انقلاب در آموزش بزرگسالان موفقیتهای چشمگیری بدست آمده است.در تأیید این ادّعا ، جدول ۱-۱زیر تنزّل در صد بی سوادان (اکثریت بالای ۱۵ سال) را بر حسب شهر و روستا ، قبل وبعد از انقلاب اسلامی مشخص می سازد.

× بستن تبلیغات